De Nieuwe Arnhemse Meisjes: Welkom tussen zachte muren!
Na weken repeteren spelen De Nieuwe Arnhemse Meisjes in het weekend van 17 en 18 oktober in het De Zoeten Laboratorium de voorstelling ‘Tussen zachte muren’.
Na weken repeteren spelen De Nieuwe Arnhemse Meisjes in het weekend van 17 en 18 oktober in het De Zoeten Laboratorium de voorstelling ‘Tussen zachte muren’. Samen met het publiek beleven zij een avontuur dat gaat over vrijheid en vertrouwen. ‘De vrouw die mij leidde was echt mijn baken. Zo iemand heb je nodig.’
Het De Zoeten Laboratorium op Arnhems Buiten maakte ooit deel uit van het Kortsluitlaboratorium van de KEMA. In het machinegebouw, gebouwd in de stijl van de nieuwe Haagse School, werden electriciteitsproeven gedaan. De sporen hiervan zijn nog goed te zien. Het rijksmonument maakt de verbeelding wakker zodra je over de drempel stapt. Het is onmogelijk er je nieuwsgierigheid te bedwingen. En dat is te merken aan het publiek. De bijzondere locatie zorgt ervoor dat iedereen onmiddellijk met huid en haar aanwezig is.
Het avontuur begint!
De Nieuwe Arnhemse Meisjes spelen twee avonden lang drie voorstellingen van 45 minuten. Per keer kunnen er maximaal twintig mensen kijken, al is meedoen een beter woord. Het publiek wordt met koffie, thee en koekjes ontvangen in een kleine ruimte naast de hal. Op de grond staan de namen van negen vrouwen geschreven. Bij elke naam gaan een paar mensen staan. Na het welkomstwoord van Suze, waarin ze iets vertelt over Ruimtekoers en het thema van de voorstelling (vrijheid!), komen Hayat, Zakia, Khokha, Hiyam, Nour, Sultana, Saira, Madeha en Badia binnen en neemt iedere vrouw plaats tegenover twee of drie mensen. Het avontuur kan beginnen!
Van donker naar licht
De ruimte vult zich met een soundscape. De vrouwen maken oogcontact met de mensen die ze voor zich hebben: zachte krachten komen los. Theatermaker Marieke Braaksma licht in een voice-over een tipje van de sluier op over wat de bezoekers vandaag gaan meemaken. ‘We nemen je mee in een zoektocht. Wat is er nodig om je vrij te voelen? Welkom tussen zachte muren!’ Daarna neemt Hiyam het woord. ‘Wij hebben ons opengesteld om een ervaring voor jullie te maken. Wij brengen jullie van het donker naar het licht.’ De vrouwen stellen zich voor en leiden ‘hun’ mensen een voor een via een trapje naar een grote hal waar ze geblinddoekt worden. Vanaf dat moment ligt hun lot in de handen van iemand anders.
Ruimte innemen
In het midden van de hal is een cirkel van gras, nog onzichtbaar voor het publiek. Aan de zijkanten zijn een soort kamertjes gemaakt, waar ieder Nieuw Arnhems Meisje in haar eigen taal haar verhaal vertelt aan de mensen aan wie ze is gekoppeld voor de duur van de voorstelling. De teksten gaan over ervaringen waarin de vrouwen zich onvrij hebben gevoeld en worden geïllustreerd met behulp van tactiele ervaringen. Na de verhalen gaat de blinddoek af en maken de mensen kennis met elkaar. Dat gebeurt zonder woorden, maar met gebaren en beweging. Het levert ontroerende taferelen op. ‘Wij leren dat er veel gebeurt als je ruimte in durft te nemen,’ klinkt ondertussen Mariekes stem.
Liggen in het gras
De bezoekers worden meegenomen naar het middenstuk. Sommige groepjes zien eruit alsof ze een verre reis met elkaar hebben gemaakt. In het kort worden de verhalen van alle deelnemers aangestipt. Daarna volgt er een kleine ceremonie waarbij de Nieuwe Arnhemse Meisjes de onvrijheid van de handen van hun metgezellen afwassen en ze uitnodigen om in het gras te liggen. Op een rond projectiescherm is een film te zien waarin Saira, Hiyam, Zakia en Sultana laten zien en horen wat vrijheid voor hen betekent. Als al die verhalen ook verteld zijn, is het de beurt aan het publiek. Aan een stel cafétafels staan papier en pennen klaar waarop zij hun eigen ervaringen over (on)vrijheid kunnen delen. De waslijnen hangen vol met gedachtenspinsels, anekdotes en lieve teksten en bedankjes voor de Nieuwe Arnhemse Meisjes. Na de afsluitende woorden van Marieke en een knetterend applaus is er nog even tijd om na te praten.
Kijkje in een andere wereld
Tussen zachte muren is een voorstelling waarin niet gepraat wordt en waarin het publiek zich moet overgeven aan de makers. Hoe hebben de bezoekers het ervaren? ‘Heel bijzonder dat het allemaal in stilte gebeurt,’ vindt Frans. ‘Ik dacht steeds, wanneer komt die vrijheid nou? En ondertussen ging ik erover nadenken. Wat is vrijheid voor mij? Ik voel me een beetje verwend. Voor mij is het vanzelfsprekend.’ Ook Jannie is onder de indruk. ‘Het is een heel fysieke voorstelling. Ik voelde aan mijn lijf hoe het is om gedwongen te worden. Die stoeptegel die ik op mijn schoot kreeg, is een mooi symbool voor iets moeten en niet weg kunnen komen.’ Ineke heeft het gevoel dat ze een inkijkje heeft gekregen in een andere wereld en echt ervaren heeft hoe het voelt om overgeleverd te zijn. ‘De vrouw die mij leidde was echt mijn baken. Zo iemand heb je nodig.’ ‘Wat ik ook erg mooi vond, was om met elkaar in het gras te liggen. Dat voelde heel erg samen,’ vertelt Dorien.
Ik hoop dat we samen verder blijven gaan, elkaar blijven begrijpen en steunen, en met een glimlach naar de toekomst kunnen kijken.
Zakia, Nieuw Arnhems Meisje
Het begin is er
Vertrouwen, vriendschap, vrijheid, de bezoekers hebben het gevoeld. Ze hebben hun verbeelding gebruikt om de verhalen van de Nieuwe Arnhemse Meisjes werkelijk te horen en zijn daarna met andere ogen de wereld weer ingegaan. Er is een begin gemaakt. En dat is belangrijk, vindt Saira. ‘We zijn allemaal mensen. Het gaat erom wat er hierna gebeurt. Kunnen we iets doorbreken? Al die zorgen, de stress, het verdriet: als we ons met elkaar verbinden, dan kunnen we iets veranderen.’ Voor de Nieuwe Arnhemse Meisjes houdt het hier niet op. Zij hebben een tweede familie gemaakt, hun harten geopend, moed gevat, hun zelfvertrouwen vergroot, de deur op een kier gezet. ‘Ze hebben een enorme persoonlijke groei doorgemaakt,’ vindt Marieke. ‘De manier waarop ze ruimte ownden en de leiding namen. Echt heel knap!’ Nour: ‘Ik vond het echt een geweldige en bijzondere ervaring. De sfeer in de zaal, de energie van de hele groep en al het harde werk dat samenkwam op het podium, gaven echt een kick.’ Zakia: ‘Ik hoop dat we samen verder blijven gaan, elkaar blijven begrijpen en steunen, en met een glimlach naar de toekomst kunnen kijken.’