Cultuurfestival Verre binding: azc Elderhoeve staat in bloei!

Tuin van het leven

Een tuin van het leven kan niet zonder bloemen. Het festivalterrein is daarom opgedeeld in verschillende afdelingen die bloemennamen dragen en versierd met zelfgemaakte papieren bloemen in allerlei kleuren. Direct bij de ingang zijn de hotspots Lelie, Paardenbloem en Orchidee te vinden. Buiten volgen Jasmijn, Madelief, Broccoli, Zonnebloem en Roos. Op al deze plekken is een heel programma aan cultuur op te snuiven. Wie zin heeft om zelf wat te maken, kan kleding pimpen, henna schilderen of samen dichten bij Paardenbloem. Jasmijn is de place to be voor kinderen: spelletjes, vlaggetjes knutselen met Changing Stories en (hoera en retteketet): circus! Bij Zonnebloem en Roos zijn twee podia opgesteld. Hier is ook de bar en een boekenkraam van Wintertuin.

Een meterslang buffet

En er is eten! Waar? Bij Broccoli natuurlijk. Een meterslang buffet van hapjes en snacks uit veertien landen lokt alle festivalgangers (wat zijn het er veel!) naar de binnenplaats van Elderhoeve. Biryani, msakhan, couscous, kibbeh, fattoush, alle tafels, bankjes en stoelen worden benut om van de heerlijkheden te proeven. De zon brandt fel. Om af te koelen gaan er schalen met stukken watermeloen langs de smikkelende bezoekers. Te veel, blijkt later, want ook de meloenen voor de ‘Spoedcursus watermeloen selecteren’ die halverwege de middag van start gaat worden per ongeluk opgesneden. Gelukkig is de winkel niet ver en kan de workshop gered worden, want er is veel animo om te leren detecteren wanneer een watermeloen rijp is.

Muziek!

Meer lekkers is te vinden onder de bomen bij het Zonnebloem-podium. Twee soorten toetjes worden hier geserveerd: zoetigheden, zoals heerlijke basbousa en makrouta, en .. muziek! Monica Coronado trapt af. Zittend op de bankjes onder de parasols op een uitwaaierend grasveld is het publiek nog niet klaar om mee te dansen en zingen, maar droomt het weg op de Spaanse klanken. Ondertussen vertelt bewoner Marjam dat een van de vrouwen die de gebakkraam beheert haar moeder is. ‘Makrouta is een Palestijnse lekkernij, het betekent ‘only one kiss’,’ gniffelt ze. In haar traditionele Palestijnse jurk is Marjam een feest op zichzelf. Straks vertelt ze op het podium van de Roos samen met Amal Karam, voormalig stadsdichter van Nijmegen, een verhaal. En daarna zal ze de festivalbezoekers dabke leren dansen.

Er mogen zijn

Monica is inmiddels klaar met zingen en blijft gezellig plakken, in ieder geval totdat Babs Gons op de planken van Roos staat, vertelt ze. ‘Misschien ben ik hier wel de hele middag. Samenzijn, met elkaar eten, muziek, het is heel mooi om mensen op deze manier met elkaar te kunnen verbinden. Dat de mensen die hier wonen één dagje hun ellende kunnen vergeten en voelen dat ze hier mogen zijn, is superbelangrijk – vooral in deze tijd,’ vindt ze. ‘Ik ben blij dat ik er deel van uit mag maken.’

Vijftien koffers

Voordat de zingende en spelende vader en dochter van Mangel & Loop And The Four Crazy Cats het volgende deuntje inzetten, klimt Marjam het podium op en vertelt Monica en de rest van het festivalpubliek over de vlucht van haar familie. Vijftien koffers met daarin alle herinneringen aan het leven dat je kent, mensen die je in een taal die je niet verstaat, vragen om je paspoort in te leveren: even is voor iedereen voelbaar hoe beangstigend het moet zijn om alles wat je liefhebt achter te laten.

‘Ik geloof niet in gelukszoekers.’ Even verderop sluit José aan bij de rondleiding die Felipe geeft in de moestuin die hij op een van de veldjes van het azc heeft aangelegd. ‘Ik doe vrijwilligerswerk bij de fietsenmakerij en loop al tien jaar in dit gebouw rond,’ vertelt ze. ‘En ik weet: die mensen komen hier niet voor de lol.’ Terwijl Felipe en de rest van de groep recepten en tips over tuinieren uitwisselen, zegt ze: ‘Maar ik vind het geweldig om te zien, al die mensen die hier vandaag voor het eerst zijn!’

Een plek met herinneringen

Vandaag is Elderhoeve een feestelijke tuin waarin wordt gevierd dat iedereen er mag zijn, maar vroeger was het een verzorgingshuis. Een van de festivalbezoekers vertelt dat deze plek voor haar een van de laatste herinneringen aan haar oma herbergt. Dat is lang geleden, want in 2015 veranderde het gebouw van functie en sinds die tijd probeert het een huis te zijn voor mensen die gevlucht zijn. Ook bij Hasan, die op de opvanglocatie aan de Groningensingel heeft gewoond, komen herinneringen naar boven. ‘Een plek als deze doet me denken aan de dingen die daar gebeurd zijn, goed en slecht. Maar dit festival is heel leuk! Ik hou van deze vibe.’ Sinds een paar jaar heeft hij een eigen huis in Klarendal. Samen met zijn buren Mark en Ineke is hij naar het festival gekomen. Hij is blij met ze, en andersom. Ineke: ‘Hasan heeft zulke mooie verhalen te vertellen!’ Maar voordat hij antwoord kan geven, begint er op het podium een ander verhaal.

Fotografie, mode en theater

De verhalen liggen deze middag voor het oprapen. Bij Orchidee, waar een foto-expo met portretten en verhalen van bewoners te bezoeken is. Of anders bij Madelief, waar bewoners van Elderhoeve hun verhaal vertellen door in de volle zon een spectaculaire modeshow neer te zetten op de rode loper. Somalië, Jemen, Colombia, Syrië: aan de vrolijke en aanstekelijke combinatie van traditionele kleding, muziek en dans kan niemand zonder glimlach voorbijgaan. Het publiek klapt, joelt en zingt, doet ook een dansje mee. Afkoelen kan daarna bij Changing Stories. Bij het schaduwrijke Jasmijn verbeeldt de theatergroep een fantasievol verhaal over moed, liefde en veerkracht.

Wees nooit een vreemdeling

Een stralende dag wordt afgesloten door poëzie en dans. Babs Gons bestrooit de festivalbezoekers met gedichten:

weet je eigen land
altijd vlak achter je ogen
opgevouwen net onder je borstkas
tussen duim en wijsvinger
wees nooit een vreemdeling
want dit alles is jouw eigen land

En danst daarna met Marjam en een heel stel dappere festivalgangers de dabke mee. Beter dan dit wordt het niet.